محمد آرمیون محقق و عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام  در این رویداد بر ضرورت توانمندسازی عملی کشاورزان، ارتقای نظام‌های زراعی دیم و کاهش فاصله عملکردی میان یافته‌های تحقیقاتی و مزارع واقعی تأکید کرد.

وی کشاورزی دیم را «ستون امنیت غذایی کشور» توصیف کرد و یادآور شد: در سال زراعی گذشته، کشاورزان ۸۵ درصد امنیت غذایی کشور را تأمین کردند و این امر نتیجه برنامه‌ریزی دقیق وزارت جهاد کشاورزی، تلاش بی‌وقفه سازمان‌های تخصصی و همت سربازان امنیت غذایی یعنی کشاورزان است.

این محقق با اشاره به اینکه ۴۵ تا ۵۰ درصد سطح زیرکشت کشور به ۵ گروه محصول دیم (غلات، حبوبات، دانه‌های روغنی، گیاهان علوفه‌ای و گیاهان دارویی) اختصاص دارد، افزود: با وجود این سطح، سهم این محصولات از امنیت غذایی تنها حدود ۱۰ درصد است و این نشان‌دهنده فاصله میان ظرفیت و تحقق عملکرد است.

به گفته آرمیون، عوامل متعددی این فاصله را ایجاد کرده است که از جمله آن‌ها می‌توان غلبه‌ کشت تک‌محصولی غلات و نبود تناوب صحیح، ضعف کیفیت خاک‌ها، مدیریت بقایا و عملیات حفاظتی، تراکم تردد ادوات و برگردان مکرر خاک، بهره‌وری پایین از بارندگی‌ها و نهاده‌ها، مدیریت نامناسب تغذیه گیاهی، تغییر اقلیم، طغیان آفات و بیماری‌های دیم، محدود بودن سرمایه‌گذاری و نفوذ کم فناوری‌های جدید در مزارع را نام برد.

وی افزود: هرچند چالش‌ها قابل توجه است اما شکاف عملکردی بین مزارع تحقیقاتی و کشاورزان پیشرو با متوسط منطقه بسیار زیاد است و همین شکاف ثابت می‌کند که با توانمندسازی و مهارت‌ورزی می‌توان جهش عملکردی ایجاد کرد.

آرمیون ایجاد مزارع الگویی را «مسیر طلایی انتقال یافته‌های تحقیقاتی» دانست و اظهار کرد: مزارع الگویی، پایگاه‌های نوآوری و مشارکت کشاورزان پیشرو بهترین ابزار برای انتقال دانش فنی، فناوری‌های حفاظتی، مکانیزاسیون و روش‌های نوین تغذیه و مبارزه مکانیکی با علف‌های هرز هستند.

وی تأکید کرد: آموزش مزرعه‌محور با رویکرد مسئله‌محوری باید به یک اصل در سیاست‌گذاری بخش کشاورزی تبدیل شود.

محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام با اشاره به نقش نخود در تغذیه انسانی و ارزش افزوده بالای این محصول گفت: در برابر حدود ۱۷۰ هزار هکتار سطح زیرکشت گندم و جو در استان، تنها ۷ هزار هکتار به نخود و عدس اختصاص دارد و این نشان‌دهنده ضعف تناوب است.

وی توضیح داد: محدودیت‌های توسعه کشت نخود دیم بیشتر ناشی از کشت سنتی و انجام عملیات در قطعات کوچک، رقابت شدید نخود با علف‌های هرز، شیوع بیماری‌های برق‌زدگی و فوزاریوم، هزینه بالای کارگری در مزارع بزرگ، کمبود فناوری‌های برداشت مکانیزه، آگاهی فنی ناکافی در برخی مناطق، راهکارها: مکانیزاسیون، ارقام مقاوم و تغذیه هوشمند،

آرمیون راهکار تحول کشت نخود پاییزه در ایلام را «مکانیزه‌کردن همه مراحل تولید» دانست و تشریح کرد: کاشت با فاصله ردیف ۵۰ تا ۷۵ سانتی‌متر، استفاده از سیستم کشاورزی حفاظتی (کم‌خاک‌ورزی یا کشت مستقیم)، کنترل مکانیکی علف‌های هرز با کولتیواتور، برداشت مکانیزه با کمباین‌های مجهز به هد مخصوص یا کمباین‌های معمولی اصلاح‌شده، توسعه بازار و قراردادهای فروش از طریق تعاونی‌های تولید، او معرفی ارقام جدید و اصلاح‌شده مقاوم به برق‌زدگی و فوزاریوم و ارقام با ارتفاع مناسب برای برداشت مکانیزه را شرط اصلی توسعه پایدار کشت نخود در استان ذکر کرد.محقق و عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی  و منابع طبیعی استان ایلام تأکید کرد: با تجهیز تولیدکنندگان به فناوری، ارقام اصلاحی، تغذیه هوشمند و روش‌های حفاظتی، می‌توان عملکرد نخود دیم را در استان چند برابر کرد، آینده کشاورزی پایدار در دیمزارهای ایلام وابسته به همین تغییرات بنیادین است.